کودکان چگونه زبان می‌آموزند؟
مرداد ۵, ۱۳۹۳
پروژه مرکز تحقیقات دندان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران
مرداد ۲۱, ۱۳۹۳

خبرنامه آنلاین برنامه استعدادیابی دانشگاه دوک(The Duke University) برای والدین کودکان با استعداد
در آمریکا برنامه های زبان خارجی اغلب یکی از اولین مواردی هستند که به دقت مورد بررسی قرار می گیرند و در صورت عملکرد ضعیف دانش آموزان چه در سطح دبستان، راهنمایی و یا دبیرستان در ارزیابی ها و بحران های بودجه، این برنامه ها متوقف می شوند.
اگرچه بسیاری از مطالعات، فواید یادگیری زبان دوم را نه تنها در توانایی های زبان شناسی کودکان بلکه به همان اندازه بر توانایی های شناختی و خلاقیتی به اثبات رسانده اند. برنامه های استعدادیابی دانشگاه دوک با چندین نفر از کارشناسان این حوزه، درباره ی فواید یادگیری زبان های خارجی در کودکان مصاحبه کرده است.
مارتا جی ابت(Martha G. Abbott)، مدیر آموزشی انجمن آموزش زبان های خارجی آمریکا(ACTFL)
تریسی سالیوان کاکاوال(Therese Sullivan Caccavale)، رییس شبکه ی ملی یادگیری زود هنگام زبان(NNELL)
کن استوارت(Ken Stewart)، مدرس برتر زبان عمومی درسال ۲۰۰۶ در انجمن آموزش زبان های خارجی، معلم اسپانیایی کلاس های AP(کلاس هایی که در آمریکا و کانادا توسط هیئت مدیره کالج ها جهت آموزش دانش آموزان دبیرستانی برگزار می شود) در دبیرستان چاپل هیل(Chapel Hill) واقع در شهر چاپل هیل کالیفرنیای شمالی

آیا آموزش زبان های خارجی در آمریکا باید زودتر شروع شود؟
ابت(Abbott):اینکه آموزش زبان های خارجی در دسترس همه ی دانش آموزان در طول دوره آموزشی پیش دبستانی قرار بگیرد، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. دانستن و درک زبان ها و فرهنگ های دیگر، مجموعه مهارت های قرن بیست و یکم برای دانش آموزان آمریکایی است، در حالی که آنها برای زندگی و کار در جامعه ای جهانی آماده می شوند. صرف نظر از اینکه آنها وارد چه شغلی می شوند، به دلیل انجام کارهای روزمره، روابط متقابلی را با افراد مختلف در سراسر دنیا یا در محل کارشان دارند، که به زبان انگلیسی صحبت نمی کنند.
شروع زود هنگام آموزش زبان خارجی مرحله ای را برای دانش آموزان فراهم می کند تا مهارتشان را در سطوح پیشرفته یک یا چند زبان افزایش دهند. علاوه بر آن، فراگیران جوان هنوز توانایی این را دارند که تلفظ و لحن بیانی که شبیه به زبان اصلی شان می باشد، را در زبان جدید بهبود ببخشند.
در پایان، فراگیران جوان به طور ذاتی رغبت فراوانی به یادگیری دارند و این مسئله زمانی که آنها سرگرم یادگیری زبان جدید می شوند، بسیار مشهود است. آنها برای یادگیری و پذیرفتن افرادی با فرهنگ های متفاوت که به زبان های دیگر صحبت می کنند، همیشه آماده هستند.

کاکاوال(Caccavale): بله، چون نشان داده شده است که این امر، پیشرفت ادراکی کودکان (فرآیندی که شامل دانستن، درک و سپس یادگیری است) را بهبود می بخشد.کودکانی که زبان خارجی را در اوایل کودکی شان فرا می گیرند، نسبت به کسانی که این فراگیری را نداشته اند، پیشرفت های شناختی خاصی را از خود بروز می دهند. تحقیقی که در کانادا روی کودکان کم سن انجام شد حاکی از آن است که افراد دو زبانه(به دو زبان تکلم می کنند)، مفهوم “object performance” را در سنین پایین پرورش می دهند. افراد دوزبانه زودتر یاد می گیرند که اشیا همیشه یکسان هستند، حتی اگر این شی در زبان دیگری، نام متفاوتی داشته باشد. مثلا “پا” همیشه “پا” است و عملکرد یکسانی را ایفا می کند خواه در انگلیسی “foot” و یا در فرانسوی “un pied ” نامیده شود.
علاوه بر آن یادگیری زبان خارجی، روی هم رفته، بیش از آن که فعالیتی در زمینه زبان شناسی باشد، فعالیت حل مسئله ی ادراکی است. مطالعات به کرات نشان داده است که یادگیری زبان خارجی، مهارت های مهم اندیشیدن، خلاقیت و انعطلف پذیری مغز را در کودکان کم سن توسعه می دهد. دانش آموزانی که مشغول یادگیری زبان خارجی هستند نسبت به همکلاسی هایشان که این زبان را یاد نگرفته اند، نمرات بهتری را در بخش شفاهی و به طور شگفت آوری، تقریبا در بخش ریاضی آزمون های استاندارد کسب می کنند. رابطه بین مطالعه و پیشرفت زیاد مهارت های محاسباتی، به خصوص در زمینه حل مساله، بار دیگر به این حقیقت اشاره دارد که یادگیری زبان دوم بیشتر فعالیتی ادراکی است تا زبان شناسی.
مطالعه ای در سال ۲۰۰۷ در هالویش(Harwich) ایالت ماساچوست ، نشان داد  دانش آموزانی که به مطالعه یک زبان خارجی در دوره های منظمی پرداخته اند نسبت به همکلاسی هایشان که زبان خارجی را یاد نگرفته اند، بعد از دو یا سه سال، در آزمون سیستم ارزیابی جامع ماساچوست و بعد از هفتتا هشت سال، به طور قابل توجهی، در تمامی خرد آزمون ها ی سیستم ارزیابی جامع، عملکرد بهتری داشتند.
به علاوه، تحقیق دیگری به نامWebb Bibliography  نشان می دهد کودکانی که یک زبان خارجی را فرا می گیرند، حتی زمانی که مطالعه زبان دوم باعث می شود که آنها زمانی برای مطالعه ریاضیات نداشته باشند، نسبت به دانش آموزانی که زبان خارجی را یاد نگرفته اند و در طول تحصیل، بیشتر ریاضیات به آنها آموزش داده شده است(در آزمونهای استاندارد ریاضیات) عملکرد بهتری داشته باشند. تحقیق مذکور همچنین به تایید این نظریه می پردازد که یادگیری زبان دوم، تمرینی برای حل مسئله ادراکی است و تاثیرات آموزش زبان دوم، کاملا قابل انتقال به پیشرفت مهارت در ریاضیات می باشد.
این حقیقت به نظر می رسد که توالی طولانی تر آموزش زبان، به طور کلی باعث افزایش موفقیت های دانشگاهی می شود، ظاهرا بر نظریه بهتر بودن یادگیری زود هنگام زبان، صحه می گذارد چون آموزش زبان دوم، کودکان کم سن را به مهارت های تفکر خلاقانه و انعطاف پذیری ادراکی بیشتر مجهز می کند که می تواند چالش های ذهنی و پیشرفت دهنده ای را کهآنها به آن نیاز و گرایش دارند برای دانش آموزان با استعداد، به ارمغان آورد .

استوارت (Stewart):قطعا هر قسمتی از تحقیق در این زمینه، به فواید شروع زبان دوم درسن سه سالگی اشاره دارد. راه حل دیگر برای مهارت یافتن در زبان دیگر، تماس مستمر و طولانی با آن زبان است. تا زمانی که  پذیرش زبان دوم به خوبی از سوی قانون گذاران، مدیران مدارس و والدین صورت نپذیرد، آمریکا  همچنان به روند عقب ماندن از دیگر ملت ها و تک زبانی بودن ادامه خواهد داد.

آیا روش آموزشی “immersion ” یا “غوطه ورسازی” (روشی که فراگیر در موقعیتی قرار میگیرد که مجبور به فراگیری زبان جدید می شود) به همان نسبت برای دانش آموزان بزرگ و کوچک موثر است؟

ابت(Abbott):مزیت فراگیران جوان تر درتوانایی آنها برای تکرار دقیق تلفظ و لحن زبان جدید است. در ضمن، مهارت های خواندن و نوشتنی که در زبان بومی پرورش می یابند به یادگیری زبان جدید منتقل می شوند، به همین دلیل مطالعات تحقیقاتی، پیشرفت های علمی دانش آموزانی که یادگیری زبان دیگری را در سن کم شروع کرده اند، را به اثبات رسانده اند.
برنامه های غوطه ورسازی به همان نسبت برای دانش آموزان بزرگتر موثرند. با توجه به سن دانش آموزان، آنها ممکن است در تلفظ و بیان لحن بومی زبان، پیشرفت داشته یا نداشته باشند. اگرچه دانش آموزان بزرگتر گرامر زبان اصلی شان که در آنها نهادینه شده و در یادگیری زبان جدید مفید است، را همچنان دارا هستند.
صرف نظر از مقوله سن، به این خاطر برنامه های غوطه ورسازی موثرند که آنها از فراگیری زبان دوم به عنوان وسیله ای برای یادگیری برنامه آموزشی همگانی استفاده می کنند که خود، محتوا این روند را به طور ذاتی برای دانش آموزان جذاب تر می سازد و زمان آموزش را با تحقق بخشیدن به دو هدف در یک زمان، افزایش می دهد: فراگیری زبان و یادگیری محتوا.

کاکاوال(Caccavale): در حال حاضر، در آمریکا بیش از ۱۰۰ مدرسه عمومی از برنامه های غوطه ورسازی برای آموزش زبان خارجی استفاده می کنند. تحقیقات روی برنامه های غوطه سازی نشان می دهد، در زمانی که این برنامه ها تعلیم داده می شوند، می توانند به نسبت مساوی در بهبود مهارت شفاهی دانش آموزان کم سن و بزرگتر موثر باشند و همچنین تمامی این دانش آموزان، می توانند به سطوح کارآمد دو زبانگی دست یابند.
اگرچه بچه هایی که قبل از سن بلوغ، شروع به یادگیری زبان دوم می کنند ظاهرا در آینده عملکرد بهتری نسبت به دانش آموزان بزرگتر یا بزرگسالانی دارند که زبان دوم را بعد از سن بلوغ فراگرفته اند و به همان اندازه زمان، برای فراگیری صرف کرده اند. به  همین ترتیب، کودکانی که در سنین کم به یادگیری زبانی می پردازند، فرصت های بهتری برای بهبود تلفظ و بیان لحن زبان اصلی(بومی) دارند. اما ایجاد انگیزه یکی از مهمترین فاکتورها در یادگیری زبان دوم می باشد، همانطور که تحقیقات نشان می دهد، ایجاد انگیزه می تواند به دانش آموزان در غلبه بر مقوله سن کمک کند.

استوارت (Stewart):قطعا برنامه های غوطه ورسازی برای در اختیار گذاردن مهارت های زبانی کامل که دانش آموزان برای مهارت یافتن نیاز دارند، مورد استفاده قرار می گیرند. به عقیده من این برنامه ها، بهترین گزینه بعداز این تحصیل در خارج  از کشور است. همه افراد، توانایی تحصیل یا زندگی در خارج از کشور خود را ندارند اما برنامه های غوطه ورسازی می تواند به یادگیری زبان و فرهنگ به این افراد کمک کند. مدل های بسیار خوب و مناسبی، در مناطق برخوردار از امکانات وجود دارد. هر دانش آموزی سزاوار این فرصت است که با چنین مهارت های ارزشمندی در دنیا زندگی کند.

آیا بعضی از افراد، به طور ذاتی، استعداد فراگیری زبان دوم را دارند؟

فواید ادراکی یادگیری زبان خارجی

فواید ادراکی یادگیری زبان خارجی

ابت(Abbott):مسلما دانش آموزانی هستند که زودتر از دیگران به یادگیری زبان علاقه مند می شوند. ما می خواهیم بدانیم آیا کودکانی که در زبان اصلی شان، در کلام مهارت دارند، از این استعدادشان برای پیشرفت در یادگیری زبان دوم استفاده می کنند. این چالش، فرستادن پیامی به دانش آموزان مبنی براینکه یادگیری زبان سخت است و شخص، استعدادی برای یادگیری زبان دارد یا نه، نمی باشد. موضوع این نیست، تمامی دانش آموزان حتی آنهایی که مشکلات خاصی در یادگیری دارند، توانایی یادگیری زبان دوم را دارند. این پژوهش نشان می دهد که ناتوانی های یادگیری، به همان اندازه که در کلاس های آموزش دروس عمومی به وجود می آیند، در کلاس های زبان خارجی نیز بروز می کنند. دانش آموزانی با این مشکلات، به سازگاری با کلاس های زبان مانند کلاس های آموزش دروس عمومی نیاز دارند.

کاکاوال(Caccavale): بین یادگیری و فراگیری زبان تفاوت وجود دارد. کسانی هستند که به نظر می رسد مهارت های تفکر تحلیلی را زودتر از دیگران بهبود می بخشند و این امر در یادگیری مفاهیم گرامری به آنها کمک می کند. اگرچه به این معنا نیست که فقط دانش آموزانی که قدرت تحلیل بالایی دارند باید به مطالعه یک زبان خارجی بپردازند، چون فراگیری زبان دوم (شنیداری یا گفتاری) روندی جهانی است. دقیقا همانطور که هر کسی به پیشرفت مهارتهایش در زمینه های مختلف آموزشی نیاز دارد، هر فردی می تواند از یادگیری زبان خارجی بهره ببرد که ممکن است به خاطر مزیت های شناختی( ادراکی) یا ارائه و درک فرهنگ های دیگر باشد.

استوارت (Stewart):مانند استعداد در زمینه موسیقی یا هنر، سیستم های زبان با بعضی از فراگیران بیشتر سازگار می شوند. اگرچه ،همانطور که تجربیات جدید در یادگیری یک زبان تاثیر دارند پشتکار و تمرین می توانند به شدت این یادگیری را تحت تاثیر قرار دهند. هنوز چیزهای زیادی برای یادگرفتن در رابطه با زبان شناسی و فراگیری زبان دوم وجود دارد. من از خانواده ای یک زبانه  با کمی مهارت در زبان دوم، هستم. بنابراین معتقدم که استعداد همه زبانها را دارم. من ادعا می کنم که شور و اشتیاق به یادگیری یک زبان، یگانه ترین فاکتورها در دستیابی به مهارت در آن زبان است.

چطور دانش آموزان انتخاب کنند که چه زبانی را یاد بگیرند؟

ابت(Abbott):مسلما بهترین انتخاب برای دانش آموزان این است که زبانی را برگزینند که به یادگیری آن علاقه دارند. انتخاب، در بسیاری از آنان، بر اساس سابقه زبانی خانواده شان می باشد اما می تواند بر اساس زبانی که دوستانشان یاد می گیرند یا خوشنامی مدرس نیز باشد. خیلی از والدین سعی در پیش بینی این امر دارند که کدام زبان در آینده مفیدتر خواهد بود اما انجام آن دشوار است. فاکتور مهم این است که دانش آموزان هر زبانی را در اسرع وقت یاد بگیرند و در توالی منظمی ادامه دهند. چون این تحقیق نشان می دهد که پس از آن، یادگیری زبان سوم و چهارم خیلی آسانتر خواهد بود. دانش آموزان بعدا می توانند همیشه زبانشان را تغییر دهند، اگر مشخص شود که این زبان  برای دوره خاصی از زندگی مفیدتر است.

استوارت (Stewart):اینکه دانش آموز چه زبانی را انتخاب می کند نسبت به اینکه او زبانی را انتخاب کند و به آن ادامه دهد، از اهمیت کمتری برخوردار است. به عنوان مثال، من دانش آموزانی آمریکایی دارم که  فراگیران ممتاز زبان فرانسوی هستند. بنابراین، دانش آموزانی که از اوقات فراغتشان استفاده می کنند، سرانجام می توانند به تجارب ارزنده ای دست پیداکنند. والدین و مدرسان زبان باید از همه زبان ها استقبال کنند و به یادگیری چندین زبان ادامه دهند. من به عنوان یک معلم اسپانیایی، همیشه از دانش آموزانی که شروع به یادگیری سومین زبان می کنند، حمایت می کنم. برای مثال، زبان پرتغالی، تغییری طبیعی برای دانش آموزان با استعداد اسپانیایی است. یکی از منافع مادام العمر یادگیری زبان دیگر، این است که شما مدام در حال یادگیری هستید که این امر باعث می شود مغز عملا درگیر باشد. مطالعات اخیر، با تمام این دلایل، یادگیری زبان دوم را با تاخیر در ابتلا به آلزایمر مرتبط دانستند. بنابراین در حالی که یادگیری زبان ها بهتر است که قبل از دوره مهدکودک شروع شود، هیچ گاه برای یادگیری زبان دیگر دیر نیست. من  واقعا تحت تاثیر این سیستم اروپایی قرار گرفتم که کودکان با پدربزرگ یا مادربزرگشان، با هم برای یادگیری زبان دوم به مدرسه می رفتند.

چطور والدینی که در دوران تحصیلشان امکان انتخاب زبانی را نداشته اند، می توانند آموزش  زبان خارجی فرزندانشان را ادامه دهند؟

ابت(Abbott):والدین نیاز دارند که کاملا سازماندهی شوند و از آموزش زبان در اجتماعاتشان حمایت کنند. بسیاری از سطوح اولیه برنامه ها بر اساس درخواست والدین، پیاده سازی شده اند. والدین باید از برنامه های زبان در اجتماعات محلی شان حمایت کنند و ارتباط خود را با مدیران دولتی آموزش زبان و وضع قانون ایالتی و فدرال حفظ کنند. برای والدینی که کودکانشان در منزل یا پیش دبستانی آموزش می بینند، منابع بیشتری در دسترس خواهد بود. در حال حاضر، ناشران و سازندگان رسانه ها از علایق جدید به آموزش زبان بهره می برند و برنامه هایی رابا مبنای آموزش زبان، برای کودکان تهیه می کنند. علاوه بر آن، وب سایتی که موقعیت های فراوانی را برای آموزش رایگان زبان ارائه می دهد.

کاکاوال(Caccavale): اگرچه ممکن است والدین قادر نباشند که باعث برقرای برنامه زبان خارجی در مدرسه فرزندشان در آینده نزدیک شوند اما می توانند به انجام این امر، در بلند مدت کمک کنند. والدین می توانند منابعی را یافته و به اشتراک بگذارند و جلسات اطلاعاتی با دیگر والدین، روسا و اعضای هیئت مدیره مدارس برگزار کنند. هیئت مدیره، والدین را معرفی می کند و اعضای هیئت مدیره مایل به شنیدن سخنان والدین کاملا آگاهی هستند که تحقیقاتشان را انجام داده اند وقادرند که فواید یادگیری زبان خارجی را به نحو موثر و کارآمدی ارائه دهند. با پافشاری مداوم و تدریجی والدین، حتی با بودجه خیلی کم مدرسه  هم، آنها می توانند به برگزاری کلاسهای زبان خارجی کمک کنند.